Kalaallit Nunaanni pinngortitaq pillugu ingerlatsivimmi sulerusuppit? Suliani sullissinermut oqartussaasullu suliassaannut AC-fuldmægtigi/immikkut ittumik siunnersorti

Qinnuteqarnissamut killigititaq: 13. aggusti 2026

Atorfinitsitsinissamut oqaloqateqarnerit: Oqaloqatiginninnerit 2026-mi sap. ak. 34-35-mi ingerlanneqassapput

Atorfininnissaq: 1. oktobari 2026-mi imaluunniit sukumiisumik isumaqatigiissuteqarnikkut 
Suliffissaq: Nuuk 

Kalaallit Nunaanni pinngortitaq pillugu ingerlatsinermik ilusilersueqataarusuppit?

Uumassusillit assigiinngissitaarnerinik pinngortitamillu illersuinermik suliaqarusuppit – aammalu aaqqiissutissanik, nunatsinnut toqqaannartumik isumalinnik suliaqarnermi ikiuukkusuppit? Taamaammat Pinngortitamut Immikkoortortaqarfimmi illit suleqatigilersinnaavatsigit!

Atorfik pillugu

Pinngortitamut Immikkoortortaqarfimmi Kalaallit Nunaanni pinngortitaq pillugu ingerlatsiviup ineriartortinneqarneranut atuutsinneqalernissaanullu sulinermut peqataassaatit, kiisalu nunami namminermi suliniutit nunanilu tamalaani suleqatigiinnerit ataqatigiinnissaannik qulakkeereqataassallutit. Taamaalillutit tulleriiaakkatta innuttaasunut aammalu nunat killeqarfii akimorlugit aaqqiissutissanut iluaqutaasinnaanerinut, aammalu nunarsuarmi aalajangiinerit qanoq ilillutik Kalaallit Nunaanni pinngortitamut sunniisarnerinut ersarissaaqataassaatit. 

Atorfik atorfillit nalinginnaasumik suliani sullissinernik ingerlatsinermillu (75%-it miss.) aallussinerinit, tamatumalu peqatigisaanik ineriartortitsinermi suliat suliarineqarnerinit (25%-it miss.) sunnersimaneqarpoq. Nammineerlutit suliassaqarfitit akisussaaffigissavatit, aammalu namminersorlutit suleqatitillu qanittumik suleqatigalugit sulisassaatit.

Sulineq pingaarnertut allaffissornerussaaq, aammalu killilimmik angalasoqartarsinnaavoq. Atorfimmi patajaatsumik ingerlatsineq, oqartussaasut suliassaannik suliaqarneq sulianilu aalajangersimasuni, ineriartortitsinermik sulianit pingaarnerusuni siumut ingerlanerup qulakkeertarnissaa pingaarnerutinneqassaaq.

Suliassatit

Suliassatit tamatigoortuussapput. Suliatigut piginnaaneqarfitit apeqqutaallutik nammineerlutit akisussaaffinnik suliaqassaatit, aammalu suliassaqarfinni assigiinngitsuni suleqatit suleqatigisassavatit. Taakku ilaatigut tassaasinnaapput:

• Pinngortitamik illersuinermut inatsit aamma 2030-mut Kalaallit Nunaata Uumassusillit Assigiinngisitaarnerinut Periusissiaa malillugu ingerlatsineq 

• Sumiiffinnut illersukkanut, soorlu Nunanut Allanngutsaaliukkanut, Ramsareqarfinnut aamma Ilulissat Kangianni UNESCO-qarfimmut tunngatillugu ingerlatsineq

• Pinngortitami suliassanik naliliinermik suliaqarneq (soorlu asimi suliaqarnissamut atatillugu)

• Qinnuteqaatinik suliaqarneq (soorlu sumiiffinni illersukkani timmisartornissamut imaluunniit CITES-imut akuersissutinut atatillugu)

• Tusarniaassutinik suliaqarneq (soorlu uumasoqatigiinnik, uumassusilinnik tikiussanik kingornuttakkatigulluunniit isumalluutinik ingerlatsinermut atatillugu)

• Nunami namminermi, nunarsuup immikkoortuini nunanilu tamalaani suleqatigiinnernut peqataaneq (soorlu OSPAR) 

• Politikkikkut aalajangiinissamut tunngavissianik suliaqarneq

• Aqutsisunut allagaatit pitsaassusaannik qulakkeerisarneq

Atorfik AC-fuldmægtigitut imaluunniit immikkut ittumik siunnersortitut atorfiniffigineqarsinnaavoq, tassani misilittakkat piginnaaneqarfiillu apeqqutaassallutik. 

• AC-fuldmægtigitut pingaartumik suliassaqarfinni killilinni namminersorlutit suliani sullissisassaatit, aammalu immikkoortortaqarfimmi suliassat suliarinerinut ineriartortinneqarnerinullu atatillugu suleqatitit qanittumik suleqatigalugit sulisassallutit.

• Immikkut ittumik siunnersortitut namminerisamik suliassaqarfinnik ingerlatsinissat, apeqqutinik pisariusunik suliaqarnissat ataqatigiissaarinermullu ikiuunnissat, kiisalu immikkoortortaqarfiit akimorlugit suliani suleqateqarnissat naatsorsuutigineqarpoq. Nalinginnaasumik ukiuni 5-10+-ini misilittagaqassaatit, annertuumik namminersorlutit oqartussaasuullutillu sulisinnaassaatit, aammalu aqutsisunut siunnersuisassaatit siunnerfiliisassallutillu.

Pissarsiarerusuppatsigit:

• Pinngortitami ilisimatusarnermut ingerlaqqiffiusumik ilinniagaqaruit

• Pinngortitaq pillugu ingerlatsinermik misilittagaqaruit, ajornanngippat pisortat suleqatigiiffimmiit – immikkut ittumik siunnersortinngortoqassappat sulianik pisariusunik aamma/imaluunniit ataqatigiissaarinermik misilittagaqarluarnissaq naatsorsuutigineqarpoq

• Politikkikkut sulianik atorfilittullu inissisimanermik paasisimaarinnikkuit

• Aaqqissuussaanermi amerlasuunik soqutiginnittoqartumi nikerartunillu sammisassaqarfiusumi suliaqarfiusumilu sulineq nuannarigukku

• Suliani sullissineq nuannarigukku ingerlatsinermilu sulianut kajumikkuit

• Ataqatigiissaakkamik sulisinnaaguit, suliatillu isumannaatsumik naammassillugit malinnaaffigisinnaagukkit

• Pitsaassuseq, siumut ingerlaneq suleriaatsillu pitsaasut aallussinnaagukkit

• Suliat arlallit ataatsillit suliarisinnaagukkit suliannullu malinnaasinnaaguit

• Allakkatigut oqaluinnarnikkullu ingerlatitseqqissinnaaneq nukittuffigigukkit – ajornanngippat kalaallisut, danskisut tuluttullu

• Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinni kulturinilu arlalinni pissutsinik paasisimaarinnikkuit

Neqeroorutigaavut

• Atorfik pissanganartoq tamatigoortorlu, inuiaqatigiinnut annertuumik isumaqartoq

• Suleqatigiit tunniusimasut suliatigullu nukittuut, suleqatigiilluartut pingaartorsiorfiunngitsumillu pissuseqartut

• Kalaallit Nunaanni pinngortitaq pillugu politikkimik aamma nunarsuup immikkoortuani nunanilu tamalaani suleqatigiinnernik qaffasissunik suliaqarnissamut periarfissat

• Suliffeqarfik, toqqissisimanermik, ineriartortitsinermik akisussaaffeqarnermillu pingaartitsiffiusoq

Uagutsinnut tunngasut

Avatangiisinut, Pinngortitamut, Nukissiutinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoqarfimmi sulisut 40-t missaanniipput, immikkoortortaqarfinnut arlalinnut, sulianik pingaarutilinnik, Kalaallit Nunaannut iluaqutaasunik suliaqartunut agguagaasunik: Pinngortitamut Immikkoortortaqarfik, Silap Pissusianut Immikkoortortaqarfik, Avatangiisinut Immikkoortortaqarfik, Ilisimatusarnermut Immikkoortortaqarfik, Nukissiornermut Immikkoortortaqarfik, kiisalu Kiffartuussinermut, Aningaasaqarnermut Sulisoqarnermullu Immikkoortortaqarfik. Aamma Aatsitassaqarnermi Avatangiisinut Aqutsisoqarfik, Pinngortitaleriffik, Nukissiorfiit aamma Asiaq (Greenland Survey) Naalakkersuisoqarfiup ataani immikkoortortaqarfiupput. Pimoorussisuuvugut, ingerlavugut aammalu assigiinngiiaarnerup nukittoqutaanera upperaarput.

Pissarsiarerusuppatsigit:

• Pinngortitami ilisimatusarnermut ingerlaqqiffiusumik ilinniagaqaruit

• Pinngortitaq pillugu ingerlatsinermik misilittagaqaruit, ajornanngippat pisortat suleqatigiiffimmiit – immikkut ittumik siunnersortinngortoqassappat sulianik pisariusunik aamma/imaluunniit ataqatigiissaarinermik misilittagaqarluarnissaq naatsorsuutigineqarpoq

• Politikkikkut sulianik atorfilittullu inissisimanermik paasisimaarinnikkuit

• Aaqqissuussaanermi amerlasuunik soqutiginnittoqartumi nikerartunillu sammisassaqarfiusumi suliaqarfiusumilu sulineq nuannarigukku

• Suliani sullissineq nuannarigukku ingerlatsinermilu sulianut kajumikkuit

• Ataqatigiissaakkamik sulisinnaaguit, suliatillu isumannaatsumik naammassillugit malinnaaffigisinnaagukkit

• Pitsaassuseq, siumut ingerlaneq suleriaatsillu pitsaasut aallussinnaagukkit

• Suliat arlallit ataatsillit suliarisinnaagukkit suliannullu malinnaasinnaaguit

• Allakkatigut oqaluinnarnikkullu ingerlatitseqqissinnaaneq nukittuffigigukkit – ajornanngippat kalaallisut, danskisut tuluttullu

• Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinni kulturinilu arlalinni pissutsinik paasisimaarinnikkuit 

Aningaasarsiat atorfinitsitaanermilu atugassarititaasut
Akissarsiat atorfininnermilu atugassarititaasut, Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat kattuffiullu isumaqatiginninniarsinnaatitaasup attuumassuteqarfigisap akornanni isumaqatigiissutaasut atorfininnerup nalaani atuuttut naapertorlugit ingerlanneqassapput.

Uagutsinnut tunngasut

Avatangiisinut, Pinngortitamut, Nukissiutinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoqarfimmi sulisut 40-t missaanniipput, immikkoortortaqarfinnut arlalinnut, sulianik pingaarutilinnik, Kalaallit Nunaannut iluaqutaasunik suliaqartunut agguagaasunik: Pinngortitamut Immikkoortortaqarfik, Silap Pissusianut Immikkoortortaqarfik, Avatangiisinut Immikkoortortaqarfik, Ilisimatusarnermut Immikkoortortaqarfik, Nukissiornermut Immikkoortortaqarfik, kiisalu Kiffartuussinermut, Aningaasaqarnermut Sulisoqarnermullu Immikkoortortaqarfik. Aamma Aatsitassaqarnermi Avatangiisinut Aqutsisoqarfik, Pinngortitaleriffik, Nukissiorfiit aamma Asiaq (Greenland Survey) Naalakkersuisoqarfiup ataani immikkoortortaqarfiupput. Pimoorussisuuvugut, ingerlavugut aammalu assigiinngiiaarnerup nukittoqutaanera upperaarput.

Najugaq
Atorfimmut atatillugu sulisunut inissiamik innersuussisoqarsinnaanngilaq. Qinnuteqartoq Namminersorlutik Oqartussani atorfeqarnermini sulisutut ineqartinneqareersimaguni sulisutut ineqarsinnaatitaanini tigummiinnarsinnaavaa. Atorfimmut atatillugu ini atorfeqarnermut tunngavoq, taamaalilluni atorfeqarnerup unitsinnerani qimanneqassalluni.

Qinnuteqaatit, CV, ilinniarsimasanut pikkorissaatigisimasanullu uppernarsaatit kiisalu paasissutissat allat pisariaqarsinnaasut "qinnuteqaat nassiuguk" toorlugu nassiutikkit. E-mail-ikkut qinnuteqaatinik tigusineq ajorpugut. 

Annertunerusumik paasisaqarusuppit?

Immikkoortortaqarfimmi pisortaq Mettelise Fritz Hansen tlf. +299 34 52 57-mut imaluunniit e-mail: mtha@nanoq.gl aqqutigalugu attaveqarfigiuk.